Wikingowie z Danii byli mniej brutalni niż wikingowie z Norwegii

26 września 2024, 08:37

Przemoc jest jednym z podstawowych elementów ludzkiego działania i od dawna jest przedmiotem zainteresowania nauki. Uczeni z Norwegii, USA i Niemiec postanowili sprawdzić hipotezę mówiącą, że im silniejsza władza centralna i większa stratyfikacja społeczna, tym mniejszy poziom przemocy w społeczeństwie. Wykorzystali badania archeologiczne, socjologiczne, osteologiczne i filologiczne, by przyjrzeć się dwóm skandynawskim społecznościom z epoki wikingów, w czasie której Skandynawowie stali się słynni z „eksportu przemocy”.



Fuzja jądrowa: Francuzi utrzymali plazmę przez rekordowe 1337 sekund

21 lutego 2025, 10:39

Przed dziewięcioma dniami, 12 lutego, tokamak WEST z francuskiego centrum badawczego Cadarache utrzymał plazmę przez 1337 sekund, bijąc w ten sposób niedawny chiński rekord 1066 sekund. Ostatecznym celem tego typu badań jest opracowanie metod długotrwałego utrzymania plazmy oraz stworzenie materiałów zdolnych wytrzymania niezwykle wysokich temperatur i dawek promieniowania.


„Superalkohol” z Hawajów pokazuje, jak złożona jest kosmochemia

21 lipca 2025, 13:43

Superalkohol stworzony na University of Hawaiʻi pokazuje, że środowisko chemiczne przestrzeni kosmicznej może być znacznie bardziej zróżnicowane, niż sądzimy, i mogą tam zachodzić niespodziewane reakcje chemiczne. Naukowcy z Hawajów uzyskali molekułę, o której do niedawna sądzono, że jest zbyt niestabilna, by mogła istnieć. Tetrahydroksymetan to jedyny alkohol z czterema grupami hydroksylowymi dołączonymi do pojedynczego atomu węgla.


Mieszkańcy Pompejów w grubych wełnianych ubraniach. Czy znamy prawdziwą datę erupcji?

18 grudnia 2025, 14:08

Badacze z grupy ÁTROPOS, którzy na Universitat de València zajmują się badaniem kultury śmierci, stwierdzili na podstawie odlewów ciał ofiar erupcji w Pompejach, że warunki pogodowe panujące w mieście były odmienne od tego, czego się należałoby spodziewać. Ofiary z Pompejów nosiły, zarówno w budynkach jak i poza nimi, wełniane tuniki i gęsto tkane wełniane płaszcze. Musimy przy tym pamiętać, że przez setki lat uważano, iż erupcja miała miejsce 24 sierpnia 79 roku. Taką bowiem datę znamy z listu Pliniusza Młodszego do Tacyta. Badania Hiszpanów to kolejny dowód, że przyjęte powszechnie datowanie jest błędne.


Nauka o niezawodności: dlaczego jedne laptopy żyją 3 lata, a inne 10

15 czerwca 2026, 10:48

Każdy, kto kupił kiedyś laptopa za tysiąc złotych z marketu i patrzył, jak po dwóch latach rozpada się w rękach — pęka zawias, wypadają klawisze, bateria puchnie — zadawał sobie to pytanie. I każdy, kto widział dziesięcioletniego ThinkPada, który po przejściu przez trzech właścicieli wciąż pracuje bez zarzutu, zadawał sobie pytanie odwrotne. Dlaczego pozornie podobne urządzenia — ten sam procesor, podobny ekran, zbliżona masa — mają tak dramatycznie różną żywotność? Odpowiedź nie leży w magii ani w marketingu. Leży w inżynierii niezawodności — dziedzinie nauki, która zajmuje się przewidywaniem, mierzeniem i projektowaniem trwałości urządzeń. I która wyjaśnia przy okazji, dlaczego rynek używanego sprzętu biznesowego ma solidne, naukowe podstawy.


Za co kochamy horrory

30 października 2006, 18:50

Jedni je kochają, inni na hasło horror od razu przełączają program i z zasady nigdy nie wybierają się do kina na filmy grozy.


Oryginalny wir (L, góra) i antywir. Oba się anihilują i zostaje nowy, o przeciwnym kierunku do oryginalnego (P, dół). Pomarańczowy - namagnesowanie w górę, zielony - w dół. Strzałki - kierunek wirowania.© Institut für Festkörperforschung

Sposób na przyspieszenie działania pamięci magnetycznych

18 marca 2007, 09:57

Naukowcy z Jülich w Niemczech odkryli nową metodę przełączania stanów magnetycznych. Ten najszybszy znany nam sposób przełączania uzyskiwany jest za pomocą zewnętrznego pola magnetycznego. Może on posłużyć do budowy nowych urządzeń pamięci masowej.


Pamięć zbudowana z pojedynczego atomu© IBM

IBM dokonuje dwóch przełomowych odkryć

31 sierpnia 2007, 08:48

IBM poinformował o dokonaniu dwóch przełomowych odkryć na polu nanotechnologii. Dzięki nim w przyszłości możliwe stanie się tworzenie urządzeń z podzespołów zbudowanych w skali atomowej.


© Samba.org

Samba poznała tajemnice Microsoftu

21 grudnia 2007, 12:19

Deweloperzy Samby otrzymali, na podstawie umowy z Microsoftem, dostęp do tajnych dotychczas protokołów komunikacyjnych wykorzystywanych przez giganta z Redmond. Umowa ma związek z wyrokiem Komisji Europejskiej, która postanowiła, że Microsoft ma obowiązek ujawnić swoje protokoły konkurencyjnym firmom.


Przełom w leczeniu mukowiscydozy?

28 marca 2008, 09:33

Mukowiscydoza, zwana zwłóknieniem torbielowatym (ang. cystic fibrosis, CF), jest jedną z najczęściej występujących na świecie chorób o podłożu genetycznym. Dotyka jednego na 2500 urodzonych dzieci. W wyniku mutacji w pojedynczym genie, zwanym CFTR, dochodzi do produkcji upośledzonego funkcjonalnie białka, odpowiedzialnego za usuwanie jonów chlorkowych z wnętrza komórki.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk